شمارش معکوس برای حذف چک کاغذی

مسعود پشم‌چی معاون نظام پرداخت و فناوری‌های نوین بانک مرکزی با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های بانکداری دیجیتال گفت: توسعه کاربری چک الکترونیکی، حذف چک‌های کاغذی و اجرای طرح حذف چهار صفر از پول ملی از جمله اقداماتی است که نیازمند حمایت و همراهی شبکه بانکی در سراسر کشور است.

وی با اشاره به روند گسترش استفاده از چک الکترونیکی اظهار کرد: در اردیبهشت‌ماه سال جاری، ۳۱.۴ درصد از کل دسته‌چک‌های صادرشده توسط شبکه بانکی به‌صورت الکترونیکی بوده است. همچنین بخش قابل توجهی از چک‌های ثبت‌شده توسط مشتریان نیز در قالب چک الکترونیک صادر شده‌اند که نشان‌دهنده استقبال روزافزون از این خدمت است.

در چک های دیجیتال، استفاده از کاغذ حذف شده و تمامی اطلاعات مربوط به چک بصورت الکترونیکی ثبت می‌شود. این اطلاعات با امضای دیجیتال صادرکننده اعتبار یافته و قابلیت استناد قانونی پیدا می‌کند. برای دریافت گواهی امضای دیجیتال نیز متقاضی باید به مراکز ریشه مورد تایید بانک مرکزی مراجعه کرده و پس از احراز هویت، گواهی مربوطه را دریافت نماید.

زمان‌بندی حذف چک‌های کاغذی برای اشخاص حقیقی:

تمامی بانک‌ها موظف شده‌اند خدمات چک الکترونیکی را به مشتریان حقیقی ارائه کنند و زمان‌بندی اجرای این طرح نیز به شبکه بانکی ابلاغ شده است.

به گفته پشم‌چی، بر اساس برنامه تعیین‌شده، از دو ماه آینده ۵۰ درصد برگه‌های دسته‌چک‌های جدید به‌صورت الکترونیکی صادر خواهد شد. این سهم به‌تدریج افزایش می‌یابد تا از ابتدای سال آینده، صدور چک کاغذی برای اشخاص حقیقی متوقف شده و چک الکترونیکی به‌طور کامل جایگزین آن شود.

چالش مهر شرکت‌ها در چک الکترونیکی:

یکی از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه، موضوع ثبت مهر شرکت‌ها بر روی اسناد است. با توجه به اینکه مهرهای فیزیکی شرکت‌ها دیگر از سطح اطمینان و امنیت گذشته برخوردار نیستند و امکان جعل آن‌ها وجود دارد، بانک مرکزی در حال بررسی و پیاده‌سازی راهکارهای لازم برای جایگزینی مهر الکترونیکی است.

طبق قوانین و مفاد اساسنامه بسیاری از شرکت‌ها، اسناد رسمی باید علاوه بر امضای صاحبان امضای مجاز، به مهر شرکت نیز ممهور شوند. از این‌رو، برای تکمیل فرآیند چک الکترونیکی در اشخاص حقوقی، لازم است سازوکار ثبت و استفاده از مهر الکترونیکی شرکت‌ها نیز به‌صورت قانونی و فنی فراهم شود.